+ Arkitera'nın gelişmiş özelliklerinden yararlanmak için lütfen giriş yapınız!
veya ile bağlan.

Geç Modern Mimarlık Mirası Örneklerinden Ayhan Tayman'ın Fenerbahçe'deki Tayman Apartmanı Yıkılıyor

30 Mart 2015, 09:25
  defa okundu.

İstanbul'da "geç modern" mimarlık mirasının nadir örneklerinden bir yapı daha boşaltıldı ve yıkımı bekliyor. Brütalist etkilerden söz edebileceğimiz bu özgün yapı kuşkusuz Kadıköy için büyük bir kayıp olacak.

Geç Modern Mimarlık Mirası Örneklerinden Ayhan Tayman'ın Fenerbahçe'deki Tayman Apartmanı Yıkılıyor

Seyfi Arkan'ın, 30'lu yıllarda Bağdat Caddesi yakınlarında gerçekleştirdiği 15 kadar villanın hepsi yıkıldı. Üstelik bunlardan herhangi bir iz, bir fotoğraf bile kalmadı. Kartpostallarda, bir perspektifin bir köşesinde bile rastlanamıyor bu yapılara. Bunun Türkiye modern mimarlık tarihi açısından büyük bir kayıp olduğuna kuşku yok. Ahşap yapıların korunması için büyük çabalar sarf edildiği o yıllarda, halk arasında "beton köşk" olarak anılan bu yapıların korunması hiç akla gelmiyordu. Bugün de "geç modern" dönemin önemli temsilcileri olan 70'li yılların apartmanları benzer bir durumda. Umursamazca yok ediliyorlar. Özellikle de Kadıköy Belediyesi sınırlarında amansız bir katliam var.

Bugün bu yapılara yine halk arasında "dümdüz bina" gibi tanımlar yapılıyor. Ne özelliği var diye soruluyor. Tıpkı bugün 7'den 70'e herkesin arkasından ağladığı eski ahşap evlere o yıllarda "küflü çürük bina", "rutubetli bina, ısıtılamaz" gibi etiketler yapıştırıldığı gibi. Bağdat Caddesi çevresinde 20. yüzyıl konut dokusu açısından büyük kayıplar verildi. Artık dokudan söz etmek bile belki çok anlamlı değil. Şu anda mimarlık literatüründe yer alan birkaç örneği korumak için bir mücadele vermek söz konusu.

70'li yılların modern apartmanları, İstanbul Mimarlık Rehberinde Bağdat Caddesi başlığında topluca ele alınmış. Mimarlık literatüründe yer almış çok fazla da yapı yok aslında bu bölgede. Maruf Önal'ın, Baysal - Birsel ikilisinin, Mehmet Konuralp'in bugüne kalmış apartmanları, belki birkaç bina daha. Ne yazık ki bugüne kadar tescillenmemiş hiçbiri. Kuşkusuz Ayhan Tayman'ın inşaatını da kendi gerçekleştirdiği Fenerbahçe'deki Tayman ve Gül Apartmanları da bunlar arasında. Yani 70'li yılların geç modern mimarlarından söz ederken, rehberlere koyup, dünya mimarlarına gidip görmelerini önereceğimiz az sayıdaki sivrilmiş örneklerden.

Tayman ve Gül Apartmanları Ayhan Tayman'ın mimarlığı açısından özel bir önem de taşıyorlar. Ağırlıklı olarak önceki on yılda, Teşvikiye - Nişantaşı bölgesinde yoğunlaşan apartman yapılarının neredeyse tümü bitişik düzen yapıları. Bu yapıları özellikle özgün ve derinlikli cephe düzenleri ve detaylarıyla tanıyoruz. Fenerbahçe'deki Tayman ve Gül Apartmanları ise kütle olarak tümüyle döneme özgü bir tasarım anlayışını yansıtıyorlar. Geç modern dönemin brütalist çağrışımlı kütle düzeni ve hareketli cephe anlayışını mükemmel biçimde yansıtıyorlar.

Ne yazık ki bu yapılardan birisi artık boşaltılmış durumda ve yıkımı bekliyor. Ülkenin en kültürlü toplumunu temsil ettiği söylenegelen Kadıköy Belediyesi ise "modern mimarlık mirası"na tümüyle kayıtsız. Hatta bu kıyımın çeşitli biçimlerde destekleyicisi ve sorumlusu konumunda. Mimarlık mirasını önemsemeyen bu belediyenin neyi önemsediği ise sanırım kamuoyunun malumu. Belki yerel bir rant lobisi için Tayman Apartmanı'nı yıkmaktan vaz geçmek büyük bir kayıp olmayacak. Bu enerji başka yerlere, örneğin gerçekten yıkılması gerekli yapılara kaydırılabilir. Ama Tayman Apartmanı'nın kaybı Kadıköy için, İstanbul için, "Modern Türkiye Mimarlığı" için büyük bir kayıp olacak.

Reklam

Yorumlar
Yorum bırakmak için giriş yapmalısınız!
ozlem eker / 1 Eylül 2015, 04:18
Gul apartmani icin mahkeme karari ile alinan karotlarin dogru alindigi ve bunun sonucunda hazirlanan raporun dogru hazirlandigi ve bu sonuctan yola cikilarak guclendirmenin mumkun olamayacagi saptanmistir. Zira guclendirmenin olabilmesi icin gerekli sartlar mevzuatta bellidir apartmanimizin bu sartlara eger uyabiliyor olsaydi herkesden once ben en buyuk daireye sahip kat maliki olarak tabii ki once bunu tercih ederdim ama olmadi. Kaldiki ikinci olmamasi icin sebep eger guclendirme olur ise her dairenin cebinden cikarip guclendirme parasini bu gunun sartlarinda 100-200 bin tl olarak vermesi gerekirdi apartmanimizin yaridan fazlasi buna yanasmadi cunku daireleri fazla m2 olarak buyumuyordu neden bunu istesinlerdiki adam su anda da 100 m2 de oturuyor cebinden bu kadar para harcayacak yine ayni metrekarede oturacak ayrica boyle bir parasi da yok cogu yasli ve emekli insanlardan olusur idi. Bu mevzular 3 senedir konusuluyor ve tartisiliyor. Bunlara yani bu gibi konusmalara istirak edip baris yolu ile fikir beyan edip ortak bir cozum yoluna gitmek dururken savasmayi tercih edince 3 senenin sonunda sayin tayman ailesi su anda butun apartmanin antipatisini kazanmis durumdalar neden derseniz; butun zamanlarini savasmak, muhalif olmak, dava acmak, sureyi uzatmak gibi ne kendilerine faydasi olacak ne de diger 21 daireye faydasi olacak bir cikmaza surukluyorlar bunu aslinda yilmadan 3 senedir yapiyorlar, Bu insan sagligini da bozar ben sahsim adina sagligim bozuldugu icin cekildim, Bu konular insan sagligini enerjisini bozar cunku kavgada yumruk sayilmaz, belden asagi vurulur arada yalan olur ki bunu mutemadiyen hic korkmadan yapiyorlar. Bu sitede iddia edilen hicbir bilgi malesef dogru degil. Hiic polemige de girmeyecegim dedigim gibi sanirim bu sitenin kurucusu beyefendi kimdi adi Zafer Akay bey de bu surec de Nazli hanimlarin evindeydi yardim ariyordu bavullarini tasiyordu kendisi yakinlari oldugu icin epey hassasiyet gosterdiler, tabii size tavsiyem hicbir konu tek tarafli degildir Zafer bey musadenizle sizinle bir ara kahve icmek isterim, stress olmadan ben mimariden anlamam ancak hak ve hukuk nedir herkes kadar bilirim. Aslen de muhendisim. Az cok da kafam calisir. Makul olculerde konusabilecegimizi dusunuyorum. Su anda Amerika dayim 8 Eylul de donecegim. tlf numaram 0533- 648-9757 vaktiniz olursa memnun olurum. Selamlar Ozlem Eker.
 
Banu Özdemir / 9 Ağustos 2015, 18:52
merhaba ne yazikki uzun bir sure tayman apartmaninda yasamis biri olarak su anda yikilisini aglayan gozlerle izliyorum . Subat ayi sonunda bina bosaltildi ve yikimindan once her bir kattan bir cok bolgede derin karotlar alinmisti gercekten binaya bu kadar zarar verilmesi ya da yikilmasi gerekli miydi? bugun ise Ayhan Taymanin diger yapisi olan Gul apartmani bosaltildi ve yavas yavas yikimina baslaniyor ve yerlerine hastane yapilarina benzer estetikten uzak binalar dikiliyor sanirim eski kadikoyu ve zamanin guzel binalarini cok ozleyecegiz bu rant arayisinin en kisa zamanda bitmesi dilegiyle
 
Zafer Akay / 2 Nisan 2015, 00:00
Zaten bütün bunların afetle herhangi bir ilişkisi yok. En sağlam zeminlerde en kaliteli binalar yıkılmakta olduğuna göre... Sorun daha çok lüks konuta uygun arsa kıtlığı. Çünkü planlama ile yeni prestij alanlar yaratılamıyor. İnsanlar da kapalı otopark ihtiyacı duyuyor. Bazı sıkışmalar var tabi bu kısır döngüyü yaratan.
 
Nazlı Tayman / 1 Nisan 2015, 02:28
Uzun yorumlara hedef olan ilk apartman GÜL apartmanı...Bu Tayman apt da aynı sokakta ve ikizi sayılabilir...Bizim GÜL apt da idare mahkemesinde dava sürmekte... Bu Tayman apt da ise bir şekilde imza attırmışlar...Bana, itiraz sürelerini kaçırdıklarını üzülerek anlattılar. Ayrıca 2013 te Kadıköy Belediyesinden güçlendirilebilir raporu almış olmalarına rağmen bir sene sonra riskli rapor almışlar..
 
Nazlı Tayman / 31 Mart 2015, 20:22
Biz , 6306 ya göre değil, doğal süreci içerisinde ve ihtiyaç halinde binaların incelenerek, teknik sorunlarının saptanıp raporlanmasını dilerdik. Sağlam binalara riskli raporlar verilmesinin de ağır cezaları olacaktır...
.Kat malikleri yaptıkları yanlıştan her zaman dönebilir... Binaları yenilemek ama yıkmadan da yenilemenin tartışılması gerekir.
Kimse güçlendirme konusunda bilgi sahibi değil ve bu konuda da korkuyorlar...yıkmadan önce de bu konuda inceleme yapılması ve rapor alınması mecburiyeti getirilebilinir mi?
Yönetmelik değişmesi ve bunun bir tehdit aracı olması bazı kişileri sevindirse de bu iş AİHM de biter.
 
 

30 gün içinde en çok
Okunan Yorumlanan
İlgili Görüşler