- 13 Kasım 2026
- 273 defa okundu.
Yerin Ruhu: Açık Kapı Mimarlık Festivali Gezileri
Yerin Ruhu serisinin 5. ayağında, önceki yayınlardan farklı olarak daha geniş ölçekli alanlar, mekanlar ve zamanları ziyaret edeceğiz.
Önceki yapıların tipolojisi olan müze yapılarına önümüzdeki dönemde yine devam edeceğim; ancak bu sefer kafamdaki bir başka plan olan belli rotalar ile takip edeceğimiz cadde, mahalle, meydan gibi günlük hayatımızda yer tutan uğrak noktaların ruhunu inceleme hedefini Açık Kapı Mimarlık Festivali kapsamında yapılan üç gezi ile sağlamış oldum. Müze yapılarında peşine düştüğüm yapı ile kullanıcısının paralellikleri-zıtlıkları, yapının bulunduğu bölgenin sosyopolitik tarihi ve bugününün fotoğrafa ve kelimelere yansımasının bu geziler esnasında yine arayışındaydım.
Taksim Meydanı’ndan Tünel’e kadar olan rotada “Eşikler, Heykeller ve Meydanlar”, Teşvikiye-Harbiye hattında gerçekleşen “Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Bir Kent Rotası” ve Bukoleon Sarayı gezileri esnasında; üç farklı rota ve tarihi dönemde, anlatılarla beraber coğrafyanın ve üzerinde farklı dönemlerde yaşamış insanlarının yarattığı benzer durumlar dikkatimi çekti. Anlatıcıların verdiği bilgiler doğrultusunda belli temaların hem bu üç rota üzerindeki yapılarda ve olaylarda tekrar ettiğini hem de günümüzde hala benzeri durumlarla karşılaştığımızı düşündüm.
Geziler boyunca kafamda canlanan, tekil olan veya tekrar eden konuları peş peşe sıralayacağım: Paranoyaya kurban giden meydanlar; bir insanın en güvende hissedeceği yerlerden biri olan evinden, belki temelinde haset olan sebeplerle yaka paça çıkartılıp atılması; hayatları ve hakları kaybettirilen canlılar; akmayan, aktı ğında ise gösteri amaçlı akan çeşmeler; tahrip edilen, yerinden edilen heykeller; bir türlü yerine yerleşeme yen yapılar; aralarında yapım yılı ve üslup olarak yüzyıllar olan yapıların birbirinin üstünden yükselmesi; Batı esintili cepheler, onlara bakan bir kesimin haset etmesi ve bir diğer kesimin beğenmeyip burun kıvırması; oluşan kültürün aktarılmaması, engellenmesi, el değiştirmesi, yapaylaşması… Hepsi cephelerin direkt şahitliğinde ve dolaylı aktörlüğünde; kimi zaman halktan olanların kural tanımadan işleri yürütmesiyle, kimi zaman güç sahibi varlıklıların etik tanımaz gösterisiyle ama birbirine paralel olarak, belki farklı yöntemlerle aynı sonuca ulaşmasıyla ortaya çıkan, rotalar ve zamanlar boyunca benzer bir manzara.
Etiketler
