Mimar Tatiana Bilbao, Meksika'daki düşük gelirli kırsal topluluklar için bir ev tasarlaması için görevlendirildiğinde, ekibi üç ay boyunca işin içindeydi fakat bir şeylerin eksik olduğunu fark etmemişti. "Bu kulağa hoş geliyor ama biz gerçekten böyle bir yerde yaşayacak tek bir kişi bile tanımıyoruz. İstediklerinin bu olduğunu düşünüyoruz, ama neden onlara sormuyoruz?"
Acuña şehrinde düşük maliyetli konut
Ve yaptığı da buydu. Grup, 8.000 dolardan daha ucuza mal olacak bir yapı için, rehberlik etmek üzere yüzlerce kişiyle röportaj yaptı ve Meksika’nın güneyindeki ormanlarda iki prototip inşa etti. Ardından, Rio Grande’deki Acuña şehrinde 2015 kasırgası nedeniyle evsiz kalan 23 aileye ev inşa etme planını uyarladılar.
Bilbao’nun çalışmalarının çoğunu diğerlerinden ayıran şey empati; planlamacılar ve geliştiriciler tarafından kendileri için planlananlar yerine, insanların kendi ihtiyaçlarına göre yaşam kalitelerini iyileştirmek için kullanabilecekleri bir platform olarak mimari vizyonu aşılamak.
2004’te kurduğu Tatiana Bilbao Estudio’daki ofisinde yaptığı bir saatlik röportajda, “Orada değilim” dedi. Ancak umudunun, bir noktada oraya varması olduğunu söyledi. Coğrafya ve işleve göre geniş bir portföye sahip olan Bilbao, uluslararası bir izleyici kitlesinin ilgisini çekiyor. Meksika’da, Monterrey şehrine bakan ormanlık bir dağın yamacına tünemiş bir evden, sanatla dolu bir botanik bahçeye, bir cenaze evine, üniversite binalarına ve Katolik hac yolunun başlangıcındaki açık hava şapeline kadar her şeyi tasarladı.
Çin ve Avrupa’daki çalışmaları, Fransa’nın Lyon kentinde bir kentsel yenileme projesinde, düşük gelirli ve orta sınıfa uygun konutlar tasarlama projesini içeriyor. San Francisco’da kullanılmayan bir elektrik santrali için bir plan tasarlamaya başladı. Bu, şehrin büyük ölçüde unutulmuş bir nüfusuna uygun fiyatlı konut, kamusal alanlar ve pazar alanıyla hizmet edecek bir yeniden geliştirme çalışması.
Lyon’da sosyal konut
“Yatak odası, banyo, mutfak, tuvalet ve lavabo ile sınırlı olmaksızın, insanlarla tasarlamaya ve insanların ihtiyaçlarını düşünmeye başlıyoruz. Dinlenme alanları, inzivaya çekilme alanları, açık alanlar, yakın şeylerin paylaşıldığı samimi alanlar, aileyle paylaşım alanları gibi gerçekten yaşanan mekanların ihtiyaçları nelerdir?.” Bu değerler alanın veya park yerinin büyüklüğünden – hatta binanın nasıl görüneceğinden bile önce gelir. Bilbao, güzelliğin “çok öznel” olduğunu belirtiyor ve sonra iddiasını nitelendiriyor: “Oran, ışık, ölçek gibi güzelliği tanımlayan belirli bir değerler kümesi olduğunu düşünüyorum. Bu evrenseldir. ”
İspanya İç Savaşı’ndan sonra Meksika’ya kaçan Bask mimar Tomás Bilbao’nun torunu Bayan Bilbao, Mexico City’de büyümüş ve orada Ibero-Amerikan Üniversitesi’nde mimarlık eğitimi almış.
Mimarlık dergisi Arquine’den Miquel Adrià, onun ikonik, huylu işlerden uzaklaşan genç Meksikalı mimarlar kuşağının bir parçası olduğunu ve diyaloğa dayalı daha kapsayıcı bir yaklaşım benimsediğini söylüyor.
Diğer mimarlarla olan iş birliğine işaret eden Adrià: “Tatiana’da, farklı fikirleri birleştiren, bütünü bir araya getirmek için farklı formları birleştiren bir kolaj durumu var,” diyor.
Bilbao’nun uygun fiyatlı konut konusundaki endişeleri, hükümetin düşük maliyetli planlamacıları, işlerden veya kamu hizmetlerinden uzak ucuz arazilerde, milyonlarca aynı evin inşa edilmesine teşvik etmesini dehşet içinde izleyen, Meksika’daki çağdaşlarının çoğu tarafından paylaşılıyor.
Fransa’daki planlamacıların projelerine uygun fiyatlı konutları dahil etmelerini gerektiren yasalara işaret ederek, “Hikayenin en kötü yanı, kimsenin başkalarının örneklerinden öğrenemeyeceği” diyor.
Şimdi, Meksika hükümeti Bilbao ve diğer mimarları, başarısız olan bu politikayı değiştirmek için deneyimlerini aktarmaya davet etti. Bilbao, mimarların insanların ihtiyaçlarına ve kapasitelerine göre hareket ettikleri, Latin Amerika’nın gayri resmi konutlarından bir şeyler öğrenebileceklerini savunuyor. “Vizyonumuzu empoze etmek yerine neden bunu desteklemiyoruz ve onlara bu alanları aynı koşullarda daha iyi hale getirecek araçları vermiyoruz?”
Uygun fiyatlı konut için yarattığı model, Meksika’nın konut manzarasını şekillendiren bir efsaneyi alt üst etti: “yeterli para olduğunda ikinci bir kat eklemeye hazır düz bir çatı.” Çoğu zaman, gökyüzüne yükselen inşaat demirleri açıkta bırakılır – Bilbao buna “umudun çelik çubukları” diyor.
Kaynak: NY Times